Manuele therapie

'Los maken' van de rug, wervels 'rechtzetten', kraken! Vooral behandelen in de behandelkamer.. Dat is manuele therapie. Toch?!

Steeds vaker krijg ik de vraag; "Wat is nou manuele therapie? En ik moet zeggen dat dat vrij lastig te beantwoorden is. Er zijn daarbij toch enige vooroordelen over het vak van de manueel therapeut.





Als we kijken naar alle andere specialisaties in de fysiotherapie, zoals de sport, bekkenbodem en kinderfysiotherapie, zegt het woord het al! Bijvoorbeeld sport, dat is fysiotherapie gericht op sport. En dat klopt ook. Maar dat betekent niet dat je met sport gerelateerde klachten niet bij de manueel therapeut terecht kan. Sterker nog, sommige sporters zijn juist beter af bij de manueel therapeut, terwijl andere sporters juist weer beter af zijn bij de sportfysiotherapeut! Of mogelijk een samenwerking tussen beide. Snapt u het nog?!..

Ik zal het proberen uit leggen. De manuele therapie is net als eerder genoemde soorten fysiotherapie een specialisatie. Dat wil zeggen dat na de reguliere opleiding fysiotherapie nog een vervolg opleiding wordt gevolgd. Het bachelor - master idee. Een fysiotherapeut die nog 3 jaar door leert, de diepte in gaat in zijn of haar vakgebied, wordt 'specialist' ofwel manueel therapeut.

De NVMT (Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie) omschrijft de manuele therapie als volgt: “Het doel van manuele therapie is enerzijds het beter laten functioneren van de gewrichten en anderzijds je houding en bewegingen te verbeteren. Hiervoor gebruikt de manueel therapeut een aantal specifieke technieken die in de gewrichten kunnen worden toegepast. De effecten van manuele therapie zijn vaak direct merkbaar: je voelt een verbetering van de bewegingsvrijheid en een afname van pijn. Het behandelprogramma van de manueel therapeut bestaat verder uit het geven van goede instructies, adviezen, begeleiding en inzicht in gezond bewegen.”

Een goede omschrijving als het gaat om onze 'manuele' vaardigheden, oftewel 'Hands-on' vaardigheden. Kraken zoals het zo mooi in de volksmond genoemd wordt. Wij praten dan liever over een mobilisatie, waarbij het eventuele 'kraken' ook wel een manipulatie wordt genoemd.

Echter mis ik de 'Hands-off' omschrijving van een manueel therapeut. Deze zogenoemde Hands-off insteek is wat mij betreft juist de toegevoegde waarde van de manueel therapeut, de expertise waar u als patiënt zoveel baat bij kan hebben. Oftewel: de oorzaak van uw klacht achterhalen!

Vanuit mijn gevolgde opleiding voor manueeltherapeut, aan de SOMT in Amersfoort, is de 'functioneel kinetische keten' een belangrijk onderdeel. Deze holistische manier van denken gaat er van uit dat alles in het lichaam met elkaar in verbinding staat. Zodra onze voet de grond raakt bij het lopen, wordt de gehele kinetische keten in werking gezet. Maar wat betekent dit nou precies?

Ons lichaam is eigenlijk een opeenstapeling van botten, die allemaal met elkaar in verbinding staan middels de gewrichten en het kapselbandapparaat. De spieren zorgen er op hun beurt voor dat we deze gewrichten kunnen bewegen. Ons lichaam functioneert in zijn gehele keten; van de tenen tot aan de kruin. Niet via een of 2 spieren tegelijk, maar een prachtig en harmonieus samenspel tussen alle delen van ons lichaam!

In welke volgorde dit gebeurt is van essentieel belang. Via een wonderlijk 
mechanisme 'stuurt' ons brein ons naar een zo optimaal mogelijke manier van bewegen. De weg waarlangs dit gebeurt (de volgorde van de inzet van bewegen) noemen we ook wel sequentie. Deze sequentie is van essentieel belang om de krachten zo geleidelijk mogelijk te verdelen. 

Als dit proces 'verstoord' raakt kunnen er allerlei problemen ontstaan. Dit heeft met name te maken dat de krachten ergens anders in de keten moeten worden gecompenseerd! Ik zal een voorbeeld geven. Een van mijn eerste patiënten consulteerde mij in verband met pijnklachten aan de linker middenvoet. De klachten waren gedurende 1,5 jaar wisselend aanwezig en beperkte hem in het hardlopen. Na ongeveer 3 km kwam de pijn opzetten, waarbij hij zijn loopactiviteit moest staken. Bij nader onderzoek van zijn voet/enkel/knie/SI-gewricht en lage rug was en er geen duidelijke oorzaak en/of beperking aan te wijzen. Dan maar op de loopband zei mijn toenmalige werkgever, een specialist in de functioneel kinetische keten. 'Functioneel' zijn looppatroon analyseren was het devies. Gaat er wat mis in de kinetische keten?!.. Er viel direct iets op: een asymmetrische armzwaai en romprotatie. Bij navraag bleek hij al geruime tijd enige last te hebben van z'n rechter schouder. Twee keer zijn schouder behandeld, loopscholing gegeven en hij was klachten vrij!

De verklaring zit hem in de 'functioneel kinetische keten.' Als manueel therapeut zijn wij specialist in de zogenoemde ketendiagnostiek. Onze meerwaarde ligt op het beoordelen van deze functionele bewegingspatronen en als er iets 'niet goed mee beweegt', zijn wij in staat om met onze manuele vaardigheden (Hands-on) dit direct te verbeteren. En schrik er niet van als u direct naar de oefenzaal gaat om deze hernieuwde beweging 'in te slijpen.' Op deze manier haalt u namelijk het maximale rendement uit de behandeling. Het moet niet alleen 'los', het moet ook los blijven! Wat betreft hebben we elkaar nodig om de beste resultaten te behalen. De therapeut heeft een belangrijke taak om deze theorie uit te leggen, terwijl u als patiënt open moet staan voor deze actieve aanpak.

Samengevat:
- de manuele therapie is een specialisatie van de fysiotherapie
- de manueel therapeut heeft specialistische kennis van de 'functioneel kinetische keten' (of eenvoudig gezegd; de gewrichten)
- de manueel therapeut heeft toegevoegde testen en behandelmogelijkheden
- wij (de therapeut en de patiënt) hebben elkaar nodig!

Als ik daarbij twee keer een patiënt 'kraak' op een dag is het veel. De tijd dat de manueeltherapeut alleen maar in de behandelkamer te vinden is, is wat mij betreft voorbij. Hetzelfde geldt voor u, de patiënt die een behandeling zo maar 'ondergaat.' Heeft u vragen?! Graag! Wij leggen daarbij onze gemaakte stappen zorgvuldig uit (het zogenoemde klinische redeneren), zijn daarbij transparant, werken volgens de laatste inzichten (gebaseerd op gedegen wetenschappelijk onderzoek) en betrekken u als patiënt in de besluitvorming. Want uiteindelijk draait het om uw gezondheid toch?!

Links:
http://www.nvmt.nl/


Reacties

  1. Heldere holistische uitleg. Het was voor mij ook enigszins onduidelijk wat een manueel therapeut nu precies definieert. Maakt gebruiken van 'manus', zijn handen, maar dan? En de overlap tussen manueel therapie en kinderfysiotherapie?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hoi Jerry,
      Leuk dat je reageert! Inderdaad ook erg lastig met veel overlap. Er is ook manuele therapie voor kinderen en adolescenten, dat is een specialisatie. Eerlijk gezegd zie ik persoonlijk, zowel uit evidentie als eigen ervaring nog geen duidelijke toegevoegde waarde van manueeltherapeutische handelingen bij deze doelgroep. De kennis die een manueeltherapeut tijdens zijn opleiding op doet kan echter wel duidelijk van toegevoegde waarde zijn! Fijne dagen daar.
      Vriendelijke groet,
      Jordi

      Verwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Loopthema: de schouders

Core Training voor lopers @Papendal!

Hardlopen en haar blessures